حالت موضوع بندی | حالت خطی

**Naser** · (آخرين ويرايش ارسال در: 11-26-2008 11:48 AM توسط Naser.)

56سال تجربه مشاركت كشاورزان در ساخت و مديريت شبكه آبياري عجيرب

نويسندگان:
[ منصوره اسلامي ] - مدير دفتر فناوري هاي نو، سازمان آب و برق خوزستان
[ سيدمصطفي كامروافر ] - رئيس گروه مطالعات بهره برداري از شبك ههاي آبياري و زهكشي، سازمان آب و برق خوزستان
[ غلامرضا شكوهي فر ] - كارشناس مهدسين مشاور آروين خام

خلاصه مقاله:

در دشت دزفول و درحاشيه جنوب شرق ي شبكه آبياري دز واقع در شمال استان خوزستان، سد انحرافي و شبكه آبياري موسوم به عجيرب با وسعت ناخالص ۷۶۵۰ هكتار واقع شده كه قديمي ترين شبكه آبياري و زهكشي متعلق به بخش خصوصي در ايران محسوب مي گردد. شركت كشاورزي جنوب كه در اواخر دهه ۲۰ تأسيس شده و سازنده و مالك شبكه آبياري عجیرب است، نخستين شركت خصوصي فعال در زمينه آبياري مدرن در كشور به شمار مي رود . تمامي سهامداران و اعضاي هيئت مديره ا ين شركت از مالكان اراضي و كشاورزان قديمي منطقه هستند. اين شبكه كه در سال ۱۳۲۹ ساخته شده، آب مورد نياز خود را به ميزان حداكثر ۱۴ متر مكعب در ثانيه از رودخانه عجيروب تأم ين مي نما يد و به همين دليل نيز به شبكه عجيرب معروف است . شبكه شامل يك سد انحرافي با سه دريچه و ظرفيت تخليه ۲۰ متر مكعب در ثانيه، 6/8 كيلومتر كانال درجه يك (با پوشش خاكي)، 8 كيلومتر كانال درجه ۲ (در ۱۵۰۰ هكتار از اراضي سهامداران شركت )، ۳۲ كيلومتر كانال درجه ۲ سنتي و زهكش اصلي مي گردد . كليه تأسيسات و سازه ها بوسيله شركت كشاورزي جنوب ساخته شده و بهره برداري مي شوند . اين شبكه به صورت كاملا خصوصي و به وسيله هيئت مديره شركت كشاورزي جنوب اداره مي شود و هيچ سازمان يا ارگان دولتي در مديريت شبكه دخالت ندارد . شركت تمام ي عمليات تأمين، انتقال و توز يع آب و همچنين نگهداري و تعميرات سد و كانالها را بر عهده دارد و علاوه بر سهامداران، سا ير كشاورزان منطقه آب مورد نياز خود را از طر يق خريد آب از شركت تأمين مي نمايند. برداشت آب توسط كشاورزان بدون هيچ كنترلي و با نرخ بسیار نازل صورت ميگيرد كه غالبأ نيز پرداخت آب بها را به تعو يق انداخته و يا اصلا نمي پردازند . در نتيجه سهم كشاورزان در تأمين هز ينه هاي بهره بردار ي سالانه اندك است و تقر يبا تمامي هزين هها توسط سهام داران شركت يه ميزان حداقل ممكن و با دشوار ي پرداخت مي گردد . از آن جا كه ساخت و بهره بردار ي از شبكه هاي آبياري توسط بخش خصوصي (كه مجلس در سال ۱۳۸۲ قانون مربوط به آن را نيز تصويب كرده است) به عنوان يك راهكار در
برون رفت از مشكلات و چالشها ي فراروي بخش دولتي مورد توجه قرار گرفته است، شناخت وضعيت شركت و نحوه احداث اين شبكه، مشكلات و راه ماندگاري آن مي تواند به عنوان يك نمونه و الگو برا ي مشاركت بخش خصوصي در امور ساخت و مديريت شبك ههاي آبياري و تدوين برنامه ها و سياست گذاريهاي لازم در اين زمينه مورد استفاده قرار گيرد.

كلمات كليدي:
شبكه آبياري و زهكشي، سد انحرافي عجيرب، شركت سهامي كشاورزي جنوب، رودخانه عجيرب، مديريت مشاركتي، مشاركت بخش خصوصي.
منبع : civilica.com