بررسي اثر روشهاي مختلف آبياري بر آلودگي رواناب سطحي و زهاب زيرزميني به نيترات و فسفر

[Hamed.T]

خلاصه مقاله:


استفاده بي رويه از كودهاي شيميايي در كشاورزي علاوه بر زيان اقتصادي به دليل شستشو و هدرروي اين مواد به آبهاي سطحي و زيرزميني باعث نگراني هاي زيست محيطي در سطح جهان نيز گرديده است . از طرف ديگر گسترش شبكه هاي آبياري نيز ميزان انتقال اين مواد را تسريع مي كند . در دشت قزوين كه يكي از هشت دشت بزرگ كشورمي باشد، كودهاي شيميائي نيتراته، فسفره و پتاسه نيز مصرف قابل توجهي دارند . در اين مقاله تاثير سه روش مختلف آبياري برشسته شدن نيترات و فسفر از طريق رواناب سطحي و زهاب زيرزميني، مورد بحث و تفسير قرار گرفته است . در اين تحقيق كه در شركت كشت و صنعت مگسال در شرق قزوين در سال 1384 به انجام رسيده است، جهت تعيين ميزان نيترات و فسفر در رواناب مزارع تحت سه روش مختلف آبياري از ابتدا، وسط و انتهاي مزرعه در سه تكرار نمونه گيري شده است، همچنين جهت برداشت نمونه هاي زهاب از ظروفي پلاستيكي كوچك كه درب آنها با مته 2 ميلي متر و در فواصل منظم مشبك شده و درب قوطي با فيلتر ژئوتكستال پوشانيده شده و در عمق توسعه ريشه قرار گذاشته شد، استفاده گرديد و نمونه ها جهت آزمايش به آزمايشگاه كيفيت آب گروه مهندسي آب دانشكده كشاورزي كرج
منتقل مي شد . نتايج اين تحقيق نشان مي دهد، كه ميزان انتقال نيترات و فسفر در رواناب سطحي، در روش آبياري نواري نسبت به روش آبياري جويچه اي بيشتر بوده است . ميانگين غلظت نيترات مشاهده شده در رواناب روش آبياري نواري، جويچه اي و باراني از نوع لينير خطي به ترتيب 11/91 ، 8/47 و 0 ميلي گرم بر ليتر و در مورد فسفر به ترتيب 0/74 ، 0/58 و 0 ميلي گرم بر ليتر اندازه گيري شد . همچنين انتقال نيترات و فسفر، در زهاب زيرزميني آبياري نواري نسبت به آبياري جويچه اي و آبياري باراني از نوع لينير خطي بيشتر است، كه دو روش آبياري سطحي نسبت به آبياري باراني در مورد انتقال نيترات اختلاف معني داري را نشان مي دهند . ولي در مورد انتقال فسفر در هر سه روش اختلاف معني داري مشاهده مي گردد، هرچند كه تلفات فسفر بسيار پايين مي باشد . ميانگين غلظت نيترات مشاهده شده در زهاب روش آبياري نواري، جويچه اي و باراني از نوع لينير خطي به ترتيب 21/32 ، 14/58 و 20/38 ميلي گرم بر ليتر و در مورد فسفر به ترتيب 0/38 ، 0/43 و 0/39 ميلي گرم بر ليتر اندازه گيري گرديد .


كلمات كليدي:
نيترات، فسفر، رواناب، زهاب و روش آبياري