هشدار درباره منابع آب های زيرزمينی اردبيل

[H@m3d]

اردبيل ـ کريم نيرومند: بيش از 65 درصد آب هاي سطحي و زيرزميني ايران در بخش هاي كشاورزي، آشاميدني و صنعتي مصرف مي شود كه بنا بر شاخص هاي جهاني نشانگر ورود كشور به تنش آبي است.
اين مطلب را استاندار اردبيل در همايش بحران آب و ضرورت احياي حقابه استان اردبيل از رودخانه قزل اوزن، بيان كرد. وي گفت: شاخص هاي جهاني، مصرف بيش از
40 درصد از آب قابل استفاده در هر کشوري را نشان دهنده ورود آن کشور به تنش آبي مي داند.
منصور حقيقت پور افزود: در زمان حاضر از 130 ميليارد متر مکعب آب قابل استفاده سطحي و زير زميني در ايران بيش از 65 درصد آن در بخش هاي کشاورزي، آشاميدني و صنعتي مصرف مي شود.
وي تصريح کرد: اين رقم از بروز تنش آبي در ايران حکايت دارد و اگر تدابير لازم در اين زمينه اتخاذ نشود اين مشکل در آينده کشور را با بحران جدي روبه رو خواهد کرد.
وي گفت: در ايران رشد فزاينده جمعيت و بهره برداري هاي نامناسب از منابع طبيعي و زيستي انديشمندان، کارشناسان و مسئولان ذيربط را به انجام مطالعه هاي فراوان به منظور رسيدن به راهکارهاي مناسب براي تامين آب مورد نياز کشور وادار کرده است. وي با اشاره به لزوم مديريت هوشمند در زمينه حوزه هاي آبريز و اجراي برنامه هاي تخصصي به هنگام براي تامين آب کشاورزي، آشاميدني و صنعتي گفت : حرکت جامعه بشري براساس توسعه پايدار تنها راه رفع مشکلات موجود در حوضه آب است.
حقيقت پور ابراز اميدواري کرد که با بهره گيري از تجارب به دست آمده از کشورهاي پيشرفته در زمينه مديريت حوضه هاي آبريز مشترک موضوع استفاده استان هاي ذينفع ازحقابه حوزه آبريز قزل اوزن با رعايت عدالت به منظور شکوفايي اين استان ها فراهم شود. وي همچنين بر لزوم توجه به مطالعه امکانات، قابليت ها و محورهاي توسعه استان هاي واقع در اين حوزه تاكيد کرد و گفت: ناديده گرفتن اين نيازها با توجه به راهبردهاي توسعه و قابليت هاي موجود در اين استان ها پيامدهاي جبران ناپذيري خواهد داشت. وي ابراز اميدواري کرد که دستاوردهاي اين همايش و هم انديشي هاي آن منجر به رفع نگراني هاي موجود در زمينه تامين آب مورد نياز استان براي سال هاي آينده باشد.
وضعيت دشت ها و منابع آب
به گزارش خبرنگار ما ، استان حاصلخيز اردبيل باوجود داشتن قابليت هاي فراوان اقتصادي بويژه در زمينه کشاورزي از کمبود آب در مقياس راهبردي رنج مي برد و موضوع منابع آب به چالش مهمي در عرصه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اين استان تبديل شده است. وزارت نيرو مطالعات پايه منابع آب زيرزميني در استان اردبيل را به چهار محدوده اردبيل به وسعت چهار هزار و 712 کيلومترمربع، مشگين شهر به وسعت سه هزار و 556 کيلومتر مربع، پارس آباد و مغان به وسعت پنج هزارو 915 کيلومتر مربع و خلخال و طارم به وسعت سه هزار و 770 کيلومتر مربع تقسيم کرده است.
در پارس آباد و مغان منابع آب زيرزميني به صورت محدود در حاشيه رودخانه ها و مسيل ها قابل شناسايي و دسترسي به آب زيرزميني به طورعمده با حفر چاه هاي دستي ميسر است. در محدوده مطالعاتي خلخال و طارم و نيز مشكين شهر به طور غالب داراي وضعيت کوهستاني است و از دشت هاي وسيع درآن خبري نيست و منابع آب زير زميني آنها اغلب در لابه لاي رسوبات رودخانه اي کم ضخامت تشکيل شده است و به دست آوردن آب هاي زيرزميني در اين منطقه توسط حفر چاه هاي نيمه عميق و گاهي عميق انجام مي شود.
در محدوده مطالعاتي اردبيل بزرگترين دشت حاصلخيز حوضه آبريز دره رود است و به لحاظ دارا بودن سفره آب زيرزميني همواره مطرح و در طول نيم قرن اخير مهمترين منبع تامين آب کشاورزي، صنعتي و آشاميدني شهري و روستايي بوده است.
وجود تعداد چاه هاي زياد در اين دشت و برداشت هاي بي رويه و مازاد برمفاد پروانه بهره برداري صادره و خشکسالي هاي متمادي وضعيت بحراني دشت اردبيل را تشديد کرده است. کارشناسان مي گويند: ادامه اين روند وضعيت نامطلوبي را در اين حوزه به وجود خواهد آورد و احتمال تهديد زيربناهاي عمراني، نشست زمين، پائين آمدن کيفيت منابع تامين آب هاي آشاميدني و خشک شدن چاه ها، قنوات و چشمه ها، بروز پديده مهاجرت و بحران هاي اجتماعي و اقتصادي وجود خواهد داشت.
بهروز محمدي، رئيس اداره روابط عمومي شرکت آب منطقه اي استان اردبيل گفت: کاهش شديد آب دهي منابع زير زميني ناشي از برداشت هاي بي رويه طي سال هاي اخير، وجود تعداد قابل توجهي چاه غيرمجاز بويژه در دشت اردبيل، متکي بودن اکثر فعاليت هاي کشاورزي و آب آشاميدني و صنعت به منابع آب زير زميني بويژه در شهرهاي اردبيل و نمين توسعه پايدار اين استان را به چالش کشيده است.
حجم ريزش هاي جوي استان اردبيل 5/716 ميليارد مترمکعب و ظرفيت منابع آب سطحي استان 3/2 ميليارد مترمکعب است که از اين مقدار حدود 1/162 ميليارد متر مکعب از طريق شبکه هاي مدرن، نيمه مدرن و انهار سنتي براي مصارف کشاورزي و آشاميدني و صنعت مورد استفاده قرار مي گيرد و مقدار
280 ميليون متر مکعب از منابع آب زير زميني نيز به طريق 4225 حلقه چاه عميق و نيمه عميق و 166 رشته قنات تخليه و براي مصارف مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد.